先秦史传  左丘明

zhèng zǐ chǎn yǒu jí wèi zǐ tài shū yuē wǒ sǐ zǐ bì wéi zhèng wéi yǒu dé zhě néng yǐ kuān fú mín qí cì mò rú měng fú huǒ liè mín wàng ér wèi zhī gù xiǎn sǐ yān shuǐ nuò ruò mín xiá ér wán zhī zé duō sǐ yān gù kuān nán jí shù yuè ér zú tài shū wéi zhèng bù rěn měng ér kuān zhèng guó duō dào jù rén yú huán fú zhī zé tài shū huǐ zhī yuē wú zǎo cóng fū zǐ bù jí cǐ xīng tú bīng yǐ gōng huán fú zhī dào jìn shā zhī dào shǎo zhǐ zhòng ní yuē shàn zāi zhèng kuān zé mín màn màn zé jiū zhī yǐ měng měng zé mín cán cán zé shī zhī yǐ kuān kuān yǐ jì měng měng yǐ jì kuān zhèng shì yǐ hé shī yuē mín yì láo zhǐ qì kě xiǎo kāng huì cǐ zhōng guó yǐ suí sì fāng shī zhī yǐ kuān yě wú cóng guǐ suí yǐ jǐn wú liáng shì è kòu nüè cǎn bú wèi míng jiū zhī yǐ měng yě róu yuǎn néng ěr yǐ dìng wǒ wáng píng zhī yǐ hé yě yòu yuē bú jìng bù qiú bù gāng bù róu bù zhèng yōu yōu bǎi lù shì qiú hé zhī zhì yě jí zǐ chǎn zú zhòng ní wén zhī chū tì yuē gǔ zhī yí ài yě

zuǒ qiū míng zǐ chǎn lùn zhèng kuān měng

　　郑子产生病后，对子太叔说：“我死之后，你一定会执掌国政。只有有德行的人才能用宽大的政策使百姓服从，其次不如采取严厉的手段。火势猛烈，百姓望见就害怕，所以很少有人被烧死；水性柔弱，百姓轻视而玩弄它，因此反而有很多人被淹死，所以推行宽政是很难的。”子产病了几个月就去世了。
　　子太叔执政后，不忍心采取严厉手段而推行宽政。结果郑国盗贼猖獗，聚集在萑苻泽中打劫。子太叔后悔地说：“要是我早点听从夫子的教诲，不至于落到这步田地。”于是发动步兵去攻打萑苻泽的盗贼，将他们全部杀掉，盗贼才稍微收敛。
　　孔子说：“说得好啊！政令宽大，百姓就会轻慢，轻慢了就用严厉的手段加以纠正。政令严厉，百姓就会受到摧残，摧残了就再施以宽大。用宽大来调节严厉，用严厉来调节宽大，政治因此得以平和。《诗经》说：‘百姓已经辛劳，差不多可以稍稍安康；施恩惠给中原，以此来安抚四方。’这是推行宽政。‘不要纵容欺诈之人，以此来约束不良之徒；要遏止强盗窃贼，他们从来不怕法令严明。’这是用严厉来纠正。‘安抚远方，亲善近邻，以此来安定我们的君王。’这是用平和来治理。又说：‘不与人争也不懈怠，既不刚硬也不柔弱，施行政令宽和舒缓，各种福禄都会汇聚。’这是达到了政令的和谐。”
　　等到子产去世，孔子听到消息，流着泪说：“他是古人仁爱的遗风啊。”

左丘明《子产论政宽猛》