明文  徐霞客  

shí qī rì qù shàng qīng sān lǐ dé má yè dòng dòng zài má yè wān xī wéi dà lǐng nán wéi hóng bì dōng wéi yún yáng zǎo hé zhī zhī běi zé zǎo hé xī chuí dà lǐng dōng zhuǎn shù jiàn xià liú jiā zhì rú mén ér dāng mén yí fēng sǒng shí wù tū wéi jiāng jūn lǐng jiàn dǎo qí xī ér zǎo hé zhī zhī xī zhì cǐ jìn jiàn xī yǒu shí yá nán xiàng huán rú zhǎn chì dōng kàn jiàn zhōng ér dà lǐng zhī zhī yì dōng zhì cǐ jìn huí yá zhī xià yì kāi yí xì qiǎn bù néng rù yá qián yǒu xiǎo xī zì xī ér dōng jīng yá qián rù yú dà jiàn xún xiǎo xī zhì yá zhī xī xié luàn shí jiān shuǐ qióng yú xià qiào qǐ yú shàng jí má yè dòng yě dòng kǒu nán xiàng dà jǐn rú dǒu zài shí xì zhōng zhuǎn zhé shù jí ér xià chū mì jù qiàn dǎo yì jù yǐ jù yìng ér wú gǎn dǎo zhě yuē cǐ zhōng yǒu shén lóng huò yuē cǐ zhōng yǒu jīng guài fēi yǒu fǎ shù zhě bù néng shè fú zuì hòu yǐ zhòng zī mì yì rén jiāng tuō yī rù wèn yú nǎi rú zhě fēi yǔ shì fù jīng ér chū yuē yú yǐ wéi dà shī gù yù suí rù ruò dú shū rén yú qǐ néng yǐ shēn xùn yé yú nǎi guò qián cūn jì xíng lǐ yú qí jiā yǔ gù pú gè chí shù jù rù shí cūn mín zhī suí zhì dòng kǒu shù shí rén qiáo zhě yāo lián gēng zhě hè chú fù zhī chuī zhě tíng cuàn zhī zhě tóu zhù tóng zǐ zhī mù zhě xíng rén zhī fù zài zhě jiē zhǒng ér zhì jiē mò néng cóng yú liǎng rén nǎi yǐ zú xiān rù lì jí zhuǎn dòu dì jù ér xià shù zhuǎn zhì dòng dǐ dòng shāo kuān kě yǐ cè shēn jiǎo shǒu nǎi shǐ yǐ jù qián xiàng qí dōng xī liè xì jù wú rù chù zhí běi yǒu xué dī jǐn yì chǐ kuò yì rú zhī rán qí xià shèn zào ér píng nǎi xiān yǐ jù rù hòu shé fú yǐ jìn bèi mó yāo tiē yǐ shēn hòu sǒng nǎi dù cǐ nèi dòng zhī yì guān qí nèi liè xì jì gāo dōng xī yì héng gèn rán yì wú rù chù yòu dù dì èr guān qí ài yǔ dī yǔ qián yì zhé jìn fǎ yì rú zhī jì rù nèi céng yì héng liè qí xī nán liè zhě bú shèn shēn qí dōng běi liè zhě shàng yì shí ào hū yòu zòng liè ér qǐ shàng qióng xià xiá gāo bú jiàn dǐng zhì cǐ shí huàn yì xíng fū lǐ dùn huàn piàn qiào jù líng qí xī běi zhī xiá jiàn rù jiàn shù nèi jiā yì fèng bù néng róng jù zhuǎn cóng dōng nán zhī xiá réng xià yì ào qí dǐ shā shí píng pū rú jiàn dǐ jié liū dì gān zào wú shuǐ bù tè miǎn jiē lì qiě miǎn zhān wū yě xiá zhī dōng nán jìn chù luàn shí hōng jià ruò lóu tái céng dié yóu qí xì jiē kě pān jī ér shàng qí shàng shí dòu yì lǚ zhí tòu dòng dǐng guāng yóu xì zhōng xià shè ruò míng xīng gōu yuè kě wàng ér bù kě zhāi yě céng shí zhī xià jiàn dǐ nán tōng fù shí dī yā gāo jǐn chǐ xǔ cǐ bì qián tōng dòng wài jiàn suǒ cóng rù zhě dì bù zhī xī hé yǐ yǒng liú jīn hé yǐ kū dòng yě bù kě jiě yǐ yóu céng shí xià běi xún jiàn dǐ rù qí ài shèn dī yǔ wài èr guān xiāng sì shāo cóng qí xī pān shàng yì shí xì běi zhuǎn ér dōng ruò dù ān lì jiào liǎng bì shí zhì shí sè guāng yíng yù dī chuí zhù dào lián wén ruò lòu diāo xíng yù fēi wǔ dōng xià yì jí fù zhí jiàn dǐ yǐ zhuǎn rù ài guān zhī nèi yǐ yú shì pì chéng yí lòng kuò yǒu èr zhàng gāo yǒu zhàng wǔ fù shí píng rú bù wò jiàn dǐ tǎn ruò zhōu xíng běi chí bàn lǐ xià yǒu yì shí guǐ chū rú tà léng biān yún zhěng qí shàng zé lián huā xià chuí lián luò chéng wéi jié chéng bǎo gài sì zhōu chuí màn dà yǔ tà bìng zhōng yuán tòu pán kōng shàng qióng wéi dǐng qí hòu xī bì yù zhù yuán shù huò dà huò xiǎo bù yī qí xíng ér sè jiē yíng bái wén jiē kè lòu cǐ lòng zhōng dì yī qí yě yòu zhí běi bàn lǐ dòng fēn shàng xià liǎng céng jiàn dǐ yóu dōng běi qù shàng dòng yóu xī běi dēng shí yú suǒ jī huǒ jù yǐ qù qí qī kǒng guī tú mò biàn nǎi yóu qián dào shù zhuǎn ér chuān èr ài guān dǐ tòu guāng chù jù qià jìn yǐ chuān qiào ér chū huǎng ruò tuō tāi yì shì dòng wài shǒu shì zhě yòu zēng shù shí rén jiàn yú bèi jiē dǐng é chēng yì yǐ wéi dà fǎ shù rén qiě yún qián jiǔ hòu yǐ wéi bì duò yì wěn gù yú bèi yù rù bù gǎn yù qù bù néng zī ān rán wú yàng fēi shén líng shè fú ān néng dé cǐ yú gè xiè zhī yuē wú shǒu wú cháng wú tàn wú shèng ěr fán zhū jūn jiǔ zhù hé yǐ zhì zhī rán qí dòng dàn rù chù duō ài qí zhōng jié jìng gān zào yú suǒ jiàn dòng jù mò néng jí bù zhī tǔ rén hé yǐ wèi rù nǎi ěr

xú xiá kè má yè dòng tiān

　　（十七日）离开上清洞三里路，找到了麻叶洞。洞在麻叶湾，西面是大岭，南面是洪碧山，东面是云阳山、枣核岭的支脉，北面则是枣核岭西边的山脚。大岭向东转折，约束着山涧往下流，两边山石夹峙如同门户，而正对着门户有一座山峰，岩石高耸突兀，那是将军岭；山涧冲激着它的西侧，而枣核岭的支脉，往西到这里也到了尽头。山涧西边有一道石崖朝南，环绕着如展开的翅膀，东面俯瞰涧中，而大岭的支脉，也向东到这里为止。回环的石崖下面，也开了一道缝隙，太浅不能进去。石崖前有一条小溪，从西往东，流经石崖前面注入大山涧。沿着小溪走到石崖西侧乱石之间，水流在下面穷尽，洞穴在上面敞开，这就是麻叶洞了。洞口朝南，大小仅如一只斗，在石缝中转折几级台阶之后才下去。
　　起初寻找火把、请向导，也都有人拿火把来应，却没有敢做向导的。有人说：“这洞里有神龙。”有人说：“这洞里有精怪。没有法术的人，不能镇服它们。”最后用重金请到一个人，将要脱衣服进洞，问知我是儒生，不是道士，又惊慌地出来说：“我以为是天师，所以想跟着进去；若是读书人，我怎么能为他送死呢？”我便到前村去，把行李寄放在那户人家，和顾仆各拿一捆火把进去。当时村民跟着到洞口的有几十人，砍柴的别着镰刀，耕田的扛着锄头，妇女烧饭的停下灶火，织布的扔下梭子，放牛的童子，背东西的行人，一个接一个地赶来，却都没人敢跟着下去。
　　我们两人便脚先下去，经过一级级台阶转过孔洞，互相传递着火把下去，转了几次到了洞底。洞中稍宽一些，可以侧着身子抬头，这才拿火把往前照。洞中东西两边的裂缝，都没有可以进去的地方，正北有个洞穴，低得仅有一尺，宽也是如此，但它下面很干燥平坦。便先把火把伸进去，然后像蛇一样伏地爬进去，背脊擦着洞壁，腰腹贴着地面，把身子向后拱，才度过这内洞的第一道关口。过了这里，里面的裂缝高了，东西也横向贯通着，然而也没有可以进去的地方。又度过第二道关，它的狭窄与低矮与前一道关一模一样，进入的方法也相同。进去之后，内层也是横向裂开，西南面的裂缝不算很深，东北面的裂缝上去有一个石坳，忽然又纵向裂开，上面穹隆下面狭窄，高得看不到顶。到了这里，岩石变幻出奇异的形状，石表纹理顿时改换，每一片石窍都透着灵异。西北面的峡谷，越进去越收束，里面夹着一条缝，不能容纳火把。转身往东南的峡谷走，仍然下到一个石坳，底下沙石平铺，如同山涧底部那样光溜洁净，只是干燥没有水，不仅不必提起衣裳涉水，还免得弄脏了身子。峡谷东南尽头处，乱石堆叠如楼台层层叠叠，沿着石缝都可以攀登上去。那上面有一缕石孔，直直穿透洞顶，光线从缝隙中往下射，好似明亮的星星、弯曲的月亮，可望而不可摘。层叠的石头下面，涧底向南贯通，有岩石覆盖低低压着，高处仅有一尺左右；这一定是从前通到洞外、山涧由此流入的地方，只不知从前为何涌流，如今为何成了枯洞，真是不可理解。
　　从层叠的石头下边，往北沿着涧底进去，那里非常狭窄低矮，与外面两道关相似。稍从西边攀上一处石缝，向北转又向东转，好像越过马鞍、登上尖峰。两边洞壁的石质石色，光洁晶莹得快要滴下来，垂下的石柱、倒挂的莲花，纹理像是雕刻出来的，形态要飞舞起来。往东下一级，又到了涧底，已经转入隘关里面了。到这里开阔形成一条巷子，宽有两丈，高有一丈五，覆盖的岩石平得像布幕，涧底平坦得像大路。往北走半里，下面有一块石头，搁置出来如同一张卧榻，边沿齐整。它的上面则是莲花下垂，连缀成帏帐，结成宝盖，四周垂着帐幔，大小与卧榻相当；中间圆孔通透，盘绕虚空，上面穹隆为顶，它后面西边的洞壁上，玉柱圆竖，或大或小，形态不一，而颜色都莹白，纹理都像雕刻出来的，这是巷中第一处奇景。又直往北走半里，洞分成上下两层，涧底向东北去，上洞从西北攀登。这时我所带的火把已烧掉七成，担心回去的路分辨不清，便从原路几次转弯穿过两道隘关，到达透光的地方，火把刚好烧尽了。穿过孔洞出来，恍如脱胎换骨、更换人世。
　　在洞外守望的人，又增加了几十个，看见我们都在额头上顶礼称奇，以为是法力高强的人，并且说：“先前等了好久，以为你们必定掉到妖怪嘴里了，所以我们想进去不敢，想离开不能。如今你们安然无恙，不是神灵镇服，怎能这样！”我一一称谢，说：“我行我该做的事，探我的胜景罢了，烦劳各位久等，怎么报答你们呢！”然而这洞只是入口处多狭隘，里面却洁净干燥，我所见过的洞，都没能比得上，不知当地人为什么怕进去怕到这种地步！

徐霞客《麻叶洞天》