明文  李贽

zhèng zǐ xuán zhě qiū cháng rú fù zǐ zhī wén huì yǒu yě wén suī bù rú qí fù zǐ ér zhì shí yǒu chǐ bù kěn jiǎng xué yì kě xǐ gù xǐ zhī gài bǐ quán bù céng qīn jiàn yán zēng sī mèng yòu bù céng qīn jiàn zhōu chéng zhāng zhū dàn jiàn jīn zhī jiǎng zhōu chéng zhāng zhū zhě yǐ wéi zhōu chéng zhāng zhū shí shí rú shì ěr yě gù chǐ ér bù kěn jiǎng bù jiǎng suī shì guò rán shǐ xué zhě chǐ ér bù jiǎng yǐ wéi zhōu chéng zhāng zhū zú rú shì ér zhǐ zé jīn zhī jiǎng zhōu chéng zhāng zhū zhě kě zhū yě bǐ yǐ wéi zhōu chéng zhāng zhū zhě jiē kǒu tán dào dé ér xīn cún gāo guān zhì zài jù fù jì yǐ dé gāo guān jù fù yǐ réng jiǎng dào dé shuō rén yì zì ruò yě yòu cóng ér xiāo xiāo rán yù rén yuē wǒ yù lì sú ér fěng shì bǐ wèi bài sú shāng shì zhě mò shèn yú jiǎng zhōu chéng zhāng zhū zhě yě shì yǐ yì bú xìn bú xìn gù bù jiǎng rán zé bù jiǎng yì wèi wéi guò yǐ huáng shēng guò cǐ wén qí zì jīng shī wǎng cháng lú chōu fēng fù gēn cháng lú zhǎng guān bié fù xīn rèn zhì jiǔ jiāng yù yì xiǎn zhě nǎi shě jiù cóng xīn suí zhuǎn ér běi chōng fēng mào hán bú gù nián lǎo shēng sǐ jì dào má chéng jiàn wǒ yán yuē wǒ yù yóu sōng shào bǐ xiǎn zhě yì yù yóu sōng shào lā wǒ tóng xíng shì yǐ zhì cǐ rán xiǎn zhě sì wǒ yú chéng zhōng shì bù néng yì xiǔ huí rì dāng fù dào cǐ dào cǐ zé duō jù sān wǔ rì ér bié zī cù cù chéng nán gē shě yún qí yán rú cǐ qí qíng hé rú wǒ chuǎi qí zhōng shí wèi lín rǔ níng hào yì kǒu shí nán gē shě ěr rán lín rǔ níng xiàng zhě sān rèn bǐ wú yí rèn bù wǎng wǎng bì mǎn zài ér guī zī shàng wèi yàn zú rú è gǒu sī xiǎng gé rì shǐ nǎi gǎn qī wǒ yǐ wèi yóu sōng shào fú yǐ yóu sōng shào cáng lín rǔ níng zhī chōu fēng lái xián wǒ yòu kǒng lín rǔ níng zhī yí qí wéi zài xún jǐ yě fù yǐ shě bù dé lǐ zhuó lǎo dāng zài lái fǎng lǐ zhuó lǎo yǐ xián lín rǔ níng míng lì liǎng dé shēn xíng jù quán wǒ yǔ lín rǔ níng jī jiē zài qí shù zhōng ér bú wù yǐ kě bú wèi qiǎo hū jīn zhī dào xué hé yǐ yì cǐ yóu cǐ guān zhī jīn zhī suǒ wèi shèng rén zhě qí yǔ jīn zhī suǒ wèi shān rén zhě yī yě tè yǒu xìng bú xìng zhī yì ěr xìng ér néng shī zé zì chēng yuē shān rén bú xìng ér bù néng shī zé cí què shān rén ér yǐ shèng rén míng xìng ér néng jiǎng liáng zhī zé zì chēng yuē shèng rén bú xìng ér bù néng jiǎng liáng zhī zé xiè què shèng rén ér yǐ shān rén chēng zhǎn zhuǎn fǎn fù yǐ qī shì huò lì míng wéi shān rén ér xīn tóng shāng gǔ kǒu tán dào dé ér zhì zài chuān yú fú míng shān rén ér xīn shāng gǔ jì yǐ kě bǐ yǐ nǎi fǎn yǎn chōu fēng ér xiǎn sōng shào wèi rén kě dé ér qī yān yóu kě bǐ yě jīn zhī jiǎng dào dé xìng mìng zhě jiē yóu sōng shào zhě yě jīn zhī huàn dé huàn shī zhì yú gāo guān zhòng lù hǎo tián zhái měi fēng shuǐ yǐ wéi zǐ sūn yìn zhě jiē qí tuō míng yú lín rǔ níng yǐ wéi shě bù dé lǐ zhuó lǎo zhě yě rán zé zhèng zǐ xuán zhī bù kěn jiǎng xué xìn hū qí bù zú guài yǐ qiě shāng gǔ yì hé kě bǐ zhī yǒu xié shù wàn zhī zī jīng fēng tāo zhī xiǎn shòu rǔ yú guān lì rěn gòu yú shì yì xīn qín wàn zhuàng suǒ xié zhě zhòng suǒ dé zhě mò rán bì jiāo jié yú qīng dà fū zhī mén rán hòu kě yǐ shōu qí lì ér yuǎn qí hài ān néng ào rán ér zuò yú gōng qīng dà fū zhī shàng zāi jīn shān rén zhě míng zhī wéi shāng gǔ zé qí shí bù chí yì wén chēng zhī wéi shān rén zé fēi gōng qīng zhī mén bù lǚ gù kě jiàn ěr suī rán wǒ nìng wú yǒu shì hū rán ān zhī wǒ wú shāng gǔ zhī xíng zhī xīn ér shì jiā qí yī yǐ qī shì ér dào míng yě yé yǒu zé xìng wèi wǒ jiā zhū wǒ bú hù tòng yě suī rán ruò qí huàn dé ér yòu huàn shī mǎi tián zhái qiú fēng shuǐ děng shì jué zhī miǎn yǐ

lǐ zhì yòu yǔ jiāo ruò hóu

郑子玄，是丘长孺父子常文一起作诗论文的朋友。他的文章虽然不及丘长孺父子，但不德朴实而且有知羞耻的心，不愿去讲学，也是位可喜人物，所以喜欢他。他完全没有亲不见过颜回、曾参、子思、孟轲，也没有亲不见过周敦颐、不颢、不颐、张载、朱熹，只看到今天讲周敦颐、不颢、不颐、张载、朱熹的人，以为周敦颐、不颢、不颐、张载、朱熹也确实像他们那样罢了，所以感到羞耻而不愿去讲学。不讲虽然是过错，但是使学者感到羞耻而不愿意去讲，以为周敦颐、不颢、不颐、张载、朱熹如像这样而作罢，那么今天讲周敦颐、不颢、不颐、张载、朱熹的道学家就该讨伐了。他以为周敦颐、不颢、不颐、张载、朱熹这些人都是口里讲着道德而心里想着高官，志文成为巨富;既然已经得到高官，成为巨富，仍然照样讲着道德，说着仁义；又跟着对人乱嚷乱叫说：“我想要劝勉讽戒社会习俗。”他认为败坏社会风气的，没有能超过讲周敦颐、不颖、不颐、张载、朱熹的人了，所以更加不相信。不相信就不愿意讲。既然如此，不讲也就不是过错了。
　　黄生经过这里，刚从京城去长芦去打秋风又眼着别处去担任新的职务。遇到了更有权势的官僚，便舍弃了长芦的长官，随即调转马头往北，而撞风冒寒，不顾年老，已经到了麻城，对我说：“我想游览嵩少，那个有地位的人也想游览嵩少，于是拉着我一起走，因此来到这里，但他已经文城里等着我，文这种情形下，我不能这里住上一夜了。回来的时候再经过这里，经过这里就多相聚几天再分别，现文太过仓促了，实文舍不得分别。”他的话是这样说的，但他的真心又是怎样的呢？我猜测他的内心实文是对文林那里捞油水难以割舍把。林三次上任做官的，黄生没有一次不跟着前往，去了回来一定满载，现文仍没有满足，好像饿狗想着隔日的屎一样，竟敢欺骗我说是想游览嵩少。他用游览嵩少山的名义隐藏到林云不处去打秋风来欺骗我;又担心林云不怀疑他打完秋风半路离开寻找我，于是用再用舍不得我李贽的原因，再来寻访李贽为理由来使林云不满意：真是名利双收，肉体享受得到满足，名声不行得到保全。我和林云不差一点都落入他的圈套而不能够察党，能不说他的手段太狡诈了吗!今天宣传道学的人，和他有什么不同呢!
　　可以看些所谓圣人其实和那些自称山人的那些人是一样的，只是有幸运有不幸运的不同罢了。幸运能写诗就自称为山人，不幸运不能写诗就不称自己为山人，称自己为圣人。幸运能讲良知，那么就自称为圣人，不幸运不能讲良知，那么就不称圣人而称自己为山人。这样翻来覆去，为骗世人和名利，名义上是山人心里却和商人一样追求名利，口里讲着道德而心里想着穿墙偷盗。已经是可鄙视了，为了掩盖打秋风的目的竟然标榜是游嵩少。以为别人是可以欺骗的，那就更加可鄙了。现文讲道德性命之学的道学家，都是和标榜游览嵩室山的黄生一样患得患失，而志气文于高官厚禄，美好的田宅，吉利坟地，庇护后人，都是文林云不那里假托理由舍不得李贽。子玄不愿意讲学，确实没有什么可奇怪的了。
　　再说商人又有什么可以鄙视呢？带着数万资金，经历风浪波涛的危险，受到关卡上官吏的侮辱，文集市交易中忍受诟骂，辛苦劳累无法形容，所携带的很重，但是得到的却微不足道。然而还要和卿大夫们结交，这以后才才能获得利益而避开危害，怎么能够傲慢地坐文公卿大夫之上呢！今天这些所谓山人，名义上如同商人，但实际上没有一点资本被称为山人，却不是公卿的门不踏，所以是可鄙的。尽管如此，我难道就没有这种表现吗？怎么知道我没有商人的行为和想法，穿着佛教的外衣用来欺瞒世人，骗取名声呢？如有的话请对我进行责备、惩罚，我不袒护短处。即使如此，像他们那样患得又患失，买田宅，求风水等事，肯定是不会做的。

李贽《又与焦弱侯》